Idee
Medytacja hermetyczna
W tekstach hermetycznych nie ma podręcznika medytacji. Corpus Hermeticum XIII (po grecku, mniej więcej II-III w. n.e.) daje za to praktykę: ciszę, modlitwę pod gołym niebem (o zachodzie słońca twarzą na południe, o wschodzie na wschód) i hymn. Numerowana „medytacja hermetyczna” w sześciu krokach, krążąca w sieci, to nowoczesne opakowanie, a „transmutacja mentalna”, która jej często towarzyszy, pochodzi z Kybalionu (Chicago, 1908).
Wpisz w wyszukiwarkę „medytacja hermetyczna”, a dostaniesz zgrabny protokół: wyjdź o świcie, zwróć się na wschód, posiedź pięć minut w bezruchu, podziękuj, wyrecytuj hymn, osiągnij jedność. Mniej więcej połowa tego jest w źródłach. Druga połowa doszła dużo później.
W źródłach
Podstawowy tekst to traktat XIII Corpus Hermeticum, rozmowa Hermesa z synem Tatem o odrodzeniu. Trzy rzeczy można w nim uczciwie nazwać praktyką. Po pierwsze cisza: Hermes mówi, że tej wiedzy nie da się przekazać argumentem, i prosi Tata o milczenie (CH XIII.2, 22). Po drugie miejsce i kierunek: modlitwę odmawia się pod gołym niebem, o zachodzie słońca twarzą na południe, o wschodzie twarzą na wschód (CH XIII.16). Po trzecie hymn, który zaczyna się od wezwania całego kosmosu, by słuchał (CH XIII.17-20).
Ten sam traktat wymienia dwanaście wewnętrznych „udręk” (niewiedza, smutek, zawiść, gniew i pozostałe) i dziesięć boskich mocy, które je wypędzają (CH XIII.7-9). Dwanaście ma charakter zodiakalny (CH XIII.12): odrodzenie opisane jest jako zrywanie władzy gwiazd znak po znaku. Udręk nie pokonuje się po kolei. Wypiera je to, co zajmuje ich miejsce.
Pod koniec Asklepiusza (po łacinie, §41) modlitwa dziękczynna traktuje wdzięczność jako właściwą ofiarę, zamiast kadzidła.
Co dodano później
Żaden klasyczny tekst hermetyczny nie numeruje kroków, nie wyznacza czasu trwania i nie obiecuje jedności jako wyniku sekwencji. „Prawa” wibracji, biegunowości i rytmu oraz idea „transmutacji mentalnej” pochodzą z Kybalionu, wydanego w Chicago w 1908 roku. Popularne filmy na ten temat mówią też, że hermetyści wyprzedzili współczesną neuronaukę; żaden tekst hermetyczny tego nie potwierdza.
Wersja na tydzień i jej granica
Nasze odczytanie, nie tekst: raz dziennie wyjdź bez telefonu, stań twarzą do światła i postój tak długo, aż zauważysz, co ciało chce zrobić zamiast tego: sprawdzić, poprawić się, przewinąć. Nie ulegaj temu. Potem nazwij jedną rzecz, za którą jesteś wdzięczny, a na którą nie zapracowałeś. Pokaże ci to, jak szybko ucieka uwaga. Nie da ci kosmicznej jedności do piątku. Pełne ćwiczenie i jego źródła: Thanks instead of incense (po angielsku).
Uczciwe pytania
Czy istnieje starożytna technika medytacji hermetycznej?
Nie jako numerowana technika. Corpus Hermeticum XIII daje ciszę, modlitwę pod gołym niebem i hymn. Protokoły krok po kroku są nowoczesne.
Skąd pochodzi „transmutacja mentalna”?
Z Kybalionu, wydanego w Chicago w 1908 roku pod pseudonimem „Trzej Wtajemniczeni” (Three Initiates), zwykle przypisywanego Williamowi Walkerowi Atkinsonowi. Nie ma jej w Corpus Hermeticum.
Czym są udręki w hermetyzmie?
W CH XIII: niewiedza, smutek, niepowściągliwość, żądza, niesprawiedliwość, chciwość, oszustwo, zawiść, zdrada, gniew, lekkomyślność i złośliwość. Wypędza je dziesięć boskich mocy.
W którą stronę zwracać się w modlitwie hermetycznej?
CH XIII.16: o zachodzie słońca na południe, o wschodzie na wschód, pod gołym niebem.
Źródła i dalsza lektura
- Copenhaver, Hermetica (1992): CH XIII.2, 7-9, 12, 16-20, 22; Asklepiusz 41.
- Mead, Thrice-Greatest Hermes (1906), CH XIII, na gnosis.org.
- Deslippe (red.), The Kybalion: The Definitive Edition (2011).